Menu
  • 51. DMO
     
  • 2017 slajd 02
  • 2017 slajd 03
  • 2017 slajd 04
  • 2017 slajd 05
  • 2017 slajd 06
  • 2017 slajd 07
  • 16 – 21 września 2017

  • 16 września 2017, godz.18.00 – Koncert Inauguracyjny

  • 17 września 2017, godz.18.00. Matthias Neumann – RECITAL MISTRZOWSKI

  • 18 września 2017, godz.19.30 – MEDITATION RELIGIEUS

  • 19 września 2017, godz.19.30 – ZACZNIJ OD BACHA – Koncert pamięci Zbigniewa Wodeckiego

  • 20 września 2017, godz.19.30 – SZTUKA IMPROWIZACJI

  • 21 września 2017, godz.19.30 – Koncert Finałowy

Anonim, ok. 1704 / Ekkehart Gross i Richard Jacoby, 2003

Dyspozycja organów

Manuał I
Manuał II
Pozytyw
Pedał
Pryncypał 8’ (1704)  
Flet major 8’ (1704)
Octava 4’ (1704)
Gemshorn 4’ (2003)
Sedecima 2’ (1704)
Mixtura IV-V (2003)
Cymbał XI (1704)
Flet 8’ (1704)
Pryncypał 4’ (1704)  
Quinta 3’ (koniec XVIII w.?)  
Octava 2’ (2003)
Tertia (2003)
Quinta Minor 1 1/2’ (2003)
Tremulant
Sub-Bas 16’ (2003)
Pryncypał 8’ (2003)  
Quinta Major 6’ (2003)
Octava 4’ (2003)
Puzan 8’ (2003) ’

Głosy: 18
Klawiatury: 2+P
Traktura gry: mechaniczna
Traktura rejestrów: mechaniczna

Połączenia: II-I (szufladkowe), I-P

Urządzenie dodatkowe: calcant

2 manuały: CFDGEABH-c3 (krótka oktawa), pedał: CFDGEABH-d1 (krótka oktawa)



O przybliżonym czasie powstania organów informuje treść inskrypcji zachowanej wewnątrz największej piszczałki prospektowej: „1704 Ultimis diebus Feb[ruarii]” („1704 w ostatnich dniach lutego”). Pierwotnie instrument miał na pewno dwa manuały, a przypuszczalnie także sekcję pedału. W późniejszym czasie był wielokrotnie odnawiany i przebudowywany.

W 1864 r. Antoni Sapalski z Krakowa przeprowadził remont połączony między innymi z wymianą klawiatur oraz traktury, natomiast w 1897 r. organy były remontowane przez Tomasza Wojciechowskiego z Krakowa, którego przedwczesna śmierć (w styczniu roku następnego) uniemożliwiła mu dokończenie prac. Kolejny remont, tym razem przeprowadzony przez Stanisława Tobolę z Krakowa, miał miejsce w 1912 r. Z 1923 r. pochodzi cenny opis instrumentu, opublikowany na łamach miesięcznika „Muzyka i Śpiew”, zawierający ówczesną dyspozycję.

W latach 1927-1929 przy organach pracował Wojciech Zagórda z Czernichowa. Najprawdopodobniej właśnie wtedy powstał nowy instrument o dwóch manuałach i pedale, wyposażony w trakturę pneumatyczną oraz wolnostojący stół gry.
Z dawnych organów zachowano wówczas szafę wraz z prospektem i umieszczonymi w nim piszczałkami, a także dwa głosy: flet major 8’ i cymbał (głos złożony z bardzo małych, niestrojonych piszczałek, osadzonych we wspólnej podstawce i wydających bardzo wysokie dźwięki, które wzbogacały brzmienie instrumentu). W latach: 1953 i 1959 organy były strojone przez firmę Wacława Biernackiego z Krakowa. Przy okazji pierwszego strojenia firma podłączyła własną dmuchawę elektryczną. Po dwóch latach parafia zdecydowała się na odkupienie tego urządzenia od firmy. W 1989 r., podczas remontu przeprowadzonego przez Jana Bryla z Krakowa, zmodyfikowano dyspozycję, usuwając zabytkowy głos cymbał i oddając jego piszczałki do przechowywania na terenie parafii. W 1997 r. ten sam organmistrz zdemontował instrument w związku z planowanym odnowieniem szafy organowej.

W 2003 r. zakończyła się budowa nowych organów. Są one dziełem niemieckich organmistrzów: Richard Jacoby z Kassel przeprowadził badania, sporządził wstępny raport, zinwentaryzował piszczałki i odrestaurował zabytkowy cymbał, natomiast firma Ekkehart Gross Orgelbau z Waditz wykonała wszystkie potrzebne elementy, odnowiła sześć pozostałych głosów z ok. 1704 r., wreszcie zainstalowała instrument na chórze muzycznym i przeprowadziła intonację wszystkich piszczałek. Nowopowstałe organy wyraźnie nawiązują do wzorców barokowych.

Źródła:
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie,
Archiwum Narodowe w Krakowie,
Archiwum Parafii Świętego Krzyża w Krakowie,
Prasa krakowska z XIX i XX w.


Opracowanie: Piotr Matoga
organista, badacz historii organów w Krakowie. Prowadzi kwerendy w archiwach kościelnych, zakonnych, diecezjalnych i państwowych. Jest autorem książki pt. Organy w Bazylice OO. Karmelitów na Piasku w Krakowie (Lublin 2014) oraz szeregu artykułów publikowanych w periodykach naukowych: „Studia Claromontana" (od 2011 r.) oraz „Nasza Przeszłość" (od 2013 r.). Dla serii wydawniczej „Studia Organologica" przygotowuje cykl artykułów pt. Z badań nad historią organów w Krakowie. Jako prelegent bierze udział w konferencjach naukowych poświęconych muzyce i budownictwu organowemu w Polsce. Od 2010 r. jest organistą w parafii pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Krakowie-Kantorowicach.
p.matoga.organista@interia.pl

Festiwal 2017

Kontakt

Fundacja Ars Organi im. Bronisława Rutkowskiego
ul. Grodzka 60/13, 31-044 Kraków

KRS: 0000506013
Regon:123098179
NIP:676 247 54 95

www.arsorgani.pl
fundacja@arsorgani.pl

Tel.: (+48) 517 018 064